جلال الدين همائي

استاد جلال الدين همائي در سال 1278 ه.ش در اصفهان و در خانواده‌اي فرهنگي به دنيا آمد . پدرش ميرزا ابوالقاسم محمد نصير متخلص به طرب و جدش ملا محمد رضاهماي شيرازي هر دو از شعرا و دانشمندان معروف عصر خود بودند. جلال الدين تحت نظارت پدر دانشمند خود و در خانواده‌اي كه كليه اعضاء آن اهل خط و قلم بودند رشد يافت و از اوان كودكي ملزم به فراگيري ادبيات عرب و حكمت وفلسفه شد. وي در سن ده سالگي منشأت قائم مقام فراهاني،منشأت فرهاد ميرزا و منشأت امير نظام و تاريخ معجم را نزد ميرزا عبدالغفار و شاهنامه فردوسي ، كليات سعدي،منتخب قاآني و غزليات محمد خان دشتي را در نزد پدر مطالعه كرد و به اطلاعات فراواني دست يافت. همائي از سن يازده سالگي به مدت بيست سال در مدرسه نماورد از مدارس قديم ومعروف اصفهان كه مركز دانش و فرهنگ اين شهر بود به كسب علوم اسلامي پرداخت . جلال طي اين سالها ادبيات عرب، فقه، اصول، تفسير، درايه،رجال ، هيئت ،نجوم، استخراج تقويم، فنون رياضي، طب و فلسفه را در نزد بزرگ‌ترين علما و روحانيون ايران فراگرفت و خود نيز مدتي مدرس بزرگ‌ترين حوزه هاي علمي و ادبي اصفهان بود. جلال الدين در سال 1300 هجري شمسي به نظام آموزشي جديد پيوست و ابتدا به تدريس در مدرسه صارميه اصفهان پرداخت; سپس در سال 1307 به تهران آمد و ازطرف وزارت معارف وقت عهده دار تدريس فلسفه و ادبيات در تبريز گرديد. همائي درسال 1310 ه.ش به تهران منتقل شد و در دارالفنون ،دبيرستان نظام و دانشكده افسري به تدريس ادبيات پرداخت. وي پس از تأسيس دانشگاه تهران به اين دانشگاه دعوت شد وسالها در دوره دكتري دانشكده هاي حقوق و ادبيات تدريس كرد و مدتي نيز عضو فرهنگستان ايران بود. استاد همائي دو دوره نيز به دعوت دانشگاههاي بيروت و لاهور در اين دانشگاهها تدريس نمود كه با استقبال محافل علمي اين كشورها مواجه شد. در سال 1356 دانشگاه تهران مراسم بزرگداشت اين استاد بزرگ تاريخ و فرهنگ ايران را برگزار كرد و در اين مراسم نسخه اي از كتاب همائي نامه كه به قلم همكاران وارادتمندان استاد تهيه شده بود به او تقديم گرديد. استاد جلال الدين همائي علاوه بر تأليف و تصحيح كتب متعدد شعر هم مي‌سرود وبيش از پانزده هزار بيت او در ديواني گرد آوري شده است. از مشهورترين اشعار او مسجد كبود است كه در وصف مسجد كبود تبريز و اظهار تأسف از ويراني آن سروده است.

معروف ترين آثار جلال الدين همائي عبارت است از: تاريخ ادبيات ايران 1308-9 ،غزالي نامه (شرح حال امام محمد غزالي) 1315 ، تصحيح‌كتاب نصيحه الملوك امام محمد غزالي 1315-17 ، تصحيح مثنوي ولدنامه با مقدمه‌مفصل 1315 ، تصحيح كتاب التفهيم ابوريحان بيروني با تحقيقات مفصل 1316، تصحيح‌كتاب مصباح اله�