غلامرضا رشيد ياسمى

غلامرضا رشيد ياسمي فرزند محمد ولي خان ميري پنج در سال 1275 ه. ش دركرمانشاه بدنيا آمد. وي از طايفه كرد گوران و نوه مادري محمد باقر ميرزا خسروي ،صاحب ديوان اشعار و مؤلف رمان تاريخي شمس و طغرا بود. رشيد تحصيلات مقدماتي را در كرمانشاه به پايان برد و سپس به تهران رفت و دردبيرستان سن لوئي تحصيل كرد. وي پس از پايان تحصيلات در وزارت فرهنگ استخدام شد و سپس به دارايي نقل مكان كرد و در همين ايام جرگه دانشوري را تأسيس كرد كه بعدا به همت ملك الشعراء بهار به انجمن دانشكده تبديل شد. در اين انجمن رشيد ياسمي بابهار، سعيد نفيسي ، عباس اقبال آشتياني و ديگران همكاري مي‌كرد و مقالات زيادي درمجله اين انجمن چاپ نمود. رشيد پس از تأسيس انجمن ادبي ايران جذب آن شد و به اطلاعات خود در زمينه تاريخ ادبيات ايران افزود و اولين تأليف مستقل خود را در احوال ابن يمين فريومدي شاعر سلسله سربداريان در همين ايام منتشر ساخت. استاد رشيد ياسمي در سال 1300 به همكاري با روزنامه شفق سرخ به مديريت علي دشتي پرداخت و طي يك سلسله مقالات انتقادي به آثار نويسندگان و شعراي معاصر نكته گيري كرد و همين مقالات انتقادي بود كه مورد توجه اهل ادب قرارگرفت و مايه شهرت ادبي او گرديد. رشيد ياسمي طي سالهاي 1305 تا 1320 صدها مقاله و شعر درجرايد و مجلات ادبي آن دوره (ايران، نوبهار، آينده، تعليم و تربيت ، ارمغان ، مهر وفرهنگستان) چاپ كرد. بر معلومات خود در زبانهاي فارسي، عربي و فرانسه افزود;انگليسي را آموخت و زبان پهلوي را در حوزه درسي استاد هرتسفلد ايرانشناس معروف اروپائي به خوبي فراگرفت. وي همچنين دهها كتاب ارزشمند در زمينه تاريخ و ادبيات ايران پديد آورد و بر كتب و ديوان اشعار شعراي متقدم حاشيه و تعليقات نوشت. رشيد ياسمي در سال 1313 همزمان با تأسيس دانشگاه تهران به سمت استادي كرسي تاريخ اسلام در دانشكده ادبيات برگزيده شد و بعد ها به عضويت فرهنگستان ايران درآمد. استاد رشيد يا سمي در سال 1327 در حين سخنراني در تالار دانشكده ادبيات دانشگاه تهران درباره تأثير حافظ در افكار گوته دچار سكته قلبي شد، با اين حال به فعاليتهاي علمي خود ادامه داد تا سرانجام در 18 ارديبهشت 1330 چشم از جهان فروبست. رشيد ياسمي علاوه بر تدريس، تحقيق ، تأليف كتب مختلف و نويسندگي، طبع‌شاعري رواني داشت و در حدود دو هزار بيت سرود كه اين اشعار در (منتخبات اشعاررشيد) در سال 1312 و (ديوان شعر رشيد يا سمي) در 1336 به چاپ رسيد.

مهم‌ترين آثار اين دانشمند بزرگ عبارتند از: چاپ ديوان محمد باقر خسروي 1302 ، سلامان و ابسال جامي 1306، قانون اخلاق‌1307، ترجمه تاريخ عمومي قرن هجدهم آلبر ماله 1310، ترجمه تاريخچه نادر شاه مينورسكي 1313، ترجمه آذرباد مهر سپندان (از زبان پهلوي) 1313، ترجمه آرداي ويرافنامه (از زبان پهلوي) 1314