مجموعه بناهای یادمانی قلعه یزد گرد در هجده کیلومتری سه راهی ریجاب به سر پل ذهاب قرار دارد. این مجموعه با وسعت تقریبی چهل کیلومتری مربع از سمت شمال غرب با پرتگاه تندی به جلگه ذهاب و از طرف شمال و شرق به صخره های پلکانی دالاهو محدود می شود. بر اساس اولین تحقیقات و کاوش های باستان شناسی در این منطقه و بر طبق گچ بری های مکشوفه از بنای معروف به گچ گمبد. زمان ساحت این مجموعه به دوره ساسانی نسبت داده شد. اما کاوش های بعدی در اين منطقه نشان داد بسياري از مجموعه بناهاي اين محوطه متعلق به اواخر دوره اشكاني است. اين مجموعه شانل چند محوطه است: ديوار گچي: خطي از استحكامات به طول دو و نيم كيلومتر و عرض دو تا چهار متر است و با لقوه و لاشه سنگ به همراه ملاط گچ ساخته شده است. سرتا سر نماي خارجي اين ديوار با مجموعه اي از برج هاي نيم دايره اي شكل تقويت شده است. آشپزخانه: در انتهاي پايين ديوار مجموعه اي از استحكامات قرار دارد و به احتمال زياد محل استقرار سربازان بوده است. دروازه: دو برج منفرد در ابتداي ديوار دفاعي قرار گرفته است . اين مكان دروازه خوانده مي شود. جاي دار: در حال حاضر اين محوطه بين باغهاي روستاي زرده قرار دارد. آثار بر جاي مانده در اين محوطه نوعي استحكامات دفاعي با ديوارها و برج هاي تعبيه شده در آن را نشان مي دهد. اين بنا احتمالا تركيبي از دژ قلعه براي كل محوطه بوده است. تپه رش: در سطح اين محوطه مقدار زيادي سفال از دوره هاي مختلف به دست آمده است. قلعه يزدگرد: اين بنا در يكي از بلندترين ارتفاعات قرار دارد. اطراف اين قلعه را حصاري با برج هاي نيم دايره اي شكل احاطه كرده است. قطر اين برج ها بين دو تا شش متر است و با فاصله شش تا شانزده متر از يك ديگر قرار گرفته اند. گچ گمبد: اين محوطه كه به نام ميدان نيز شناخته مي شود داراي وسعت تقريبي 800 در 400 متر است.اطراف اين مجموعه را حصاري با برج هاي نيم دايره اي شكل در بر گرفته است. در قسمت جنوبي آن پرديس و در قسمت شمالي آن كاخي به چشم مي خورد و تزئينات گچي بسياري از داخل آن به دست آمده است. قلعه داور: اين بنا در داخل روستاي بان گمبد قرار دارد. كاوش هاي باستان شناختي نشان داده است كه اين بنا آتشكده اي از دوره ساساني بوده در اوايل اسلام بالحاق فضاهايي به آن تبديل به كارگاه شيشه گري شده است. نقاره خانه: اين بنا در شمال شرقي بناي قلعه يزد گرد و بر روي ارتفاعات قرار دارد. اين بنا برج ديده باني بود. اشياب: اين بنا در شمال غربي بناي قلعه يزد گرد و بر روي ارتفاعات قرار گرفته است. اين نبا نيز برج ديده باني بود.