بنای شکوه مند ارک تبریز بازمانده مسجدی است که در فاصله سال های 716 تا 724 ه.ق به همت تاج الدین علیشاه جیلان تبریزی ، وزیر اولجا یتو و بهادر خان از ایلخا نان مغول ، ساخته شد. قسمت جنوبی این مسجد دارای طاق بزرگی بود و مورخان نوشته اند : << به علت فرونشستن بنیان و تعجیل در اتمام آن ، طاق مذکور شکسته و فرو ریخته است .>> بنایی که اکنون به صورت سه دیوار بلند به شکل ایوان دیده می شود ،قسمت مسقف مسجد بود که عرض و ارتفاع آن هر یک حدود 30 متر است. در حفریات اخیر دریافتند که 7 متر از دیوارها در زیر خاک مانده است. عرض دیوارها حدود 10 متر است و در داخل مرکب از دو دیوار عریض و مستحکم است که در چند مرحله به وسیله طاق های متعدد متصل شده اند . این بنای عظیم در بیشتر سفر نامه ها و تواریخ و صف شده است. << ابن بطوطه >> می نویسد : (( در بیرون این مسجد از دست راست مدرسه و از دست چپ زاویه ای وجود دارد و صحن آن با سنگ های مرمر فرش گردیده و دیوارها با کاشی پوشانده شده و جوی آبی از وسط آن میگذرد و انواع درختان و موها و یاسمین در آن به عمل آورده اند. )) حمد الله مستوفی معاصر علیشاه می نویسد : (( مسجد جامع بزرگی است که صحن آن 250 گز در 200 گز است و در اوصفه ای بزرگ از ایوان کسری به مداین بزرگتر )). بدر الدین محمودالعینی می نویسد : (( در وسط صحن مسجد ، حوض مربعی بود که هر ضلع آن 150 زراع طول داشت و سکویی در وسط آن بود که در هر سوی آن از دهان مجسمه شیر ، آب فرو می ریخت . بالای سکو نیز فواره هشت گوشی بود که دو دهانه آب پران داشت. طاق نوک تیز محراب به وسیله دو ستون مسی اندلسی نگاه داشته می شد و قاب محراب با طلا و نقره تزیین ونقاشی شده بود. چراغ های مزین به زر و سیم با زنجیر های مسی از سقف آویزان بودند و داخل طاق را روشن می کردند و پنجره های مسی از سقف آویزان بودند و داخلطاق را روشن میکردند و پنجره های مشیک نیز هر کدام 20 شیشه دایره ای مزین به طلا و نقره داشت. )) تاجر و نیزی که حدود سال سلطنت سلطان یعقوب آق قویونلو از تبریز و دارای صحن بزرگی است . در میان صحن حوضی دارد که چهار گوش است ، درازا و پهنای آن هر کدام به اندازه صد قدم و ژر فایش شش پاست و پلکانی از کنار استخر به ایوان آن منتهی می شود . طاق شبستان مسجد به قدری بلند است که اگر کمان کشی تیری در کمان مناسبی قرار دهد و رها کند. هرگز به طاق شبستان نمی رسد. دور مسجد را با سنگ های نفیسی طاق بندی کرده اند و طاق بر روی ستون هایی از مرمر قرار دارد و مرمر به اندازه ای ظریف و شفاف است که به بلور نفیس می ماند. این مسجد سه درب دارد که هر کدام طاقی به عرض 40 و بلندی 20 پا دارد. ستون های دو سوی درها از سنگ مرمر نیست بلکه از سنگ های الوان ساخته شده است . بقیه طاق با گچ مقرنس کاری و تزیین شده است .)) << مرتضی میرزا >> پسر عم << نادر میرز >> مولف تاریخ و جغرافیای دارالسلطنه تبریز در سال 1298 ه.ق از ارک علیشاه دیدن کرد و مشخصات بقایای این بنا را شرح داد. 60 سال پس از او دونالد ویلبر ، مولف کتاب معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانان علاوه بر توصیف دقیق بازمانده بنا ، نقشه جالبی از آن ترسیم کرد .از این اطلاعات معلوم می شود که این بنا در زمان تاج الدین علیشاه مسجد جامع شهر و مزین به کاشی و ازاره سنگی و ستون های مرمری و کتیبه ها و گچ بری های زیبایی بود وبعد ها روبه ویرانی نهاده ، متروک شده است. در دوران قاجاریه صحن ، محل زاویه و مدرسه علیشاه ، مبدل به انبار غلات و مخزن مهمات قشون گردید و حصاری دور آن کشییده شده و به نام ارک مشهور شد. ارک تبریز بارها هدف گلوله توپ مهاجمان قرار گرفت و اسیب زیادی به دیوارهای آن وارد آمد . در زمان انقلاب مشروطیت هم بناهای اطراف آن ، مخزن مهمات دولتی بود. این مخزن به دست مشروطه خواهان افتاد و باعث تقویت آنان گردید . ارک تبریز محسوب می شده است. در اوایل حکومت پهلوی ، صحن ارک به صورت گردشگاه عمومی در آمد و باغ ملی نام گرفت. در حال حاضر در محوطه ارک مصلای جدید امام و مجموعه فرهنگی بزرگی در دست احداث است.